Ervaar zelf het verschil!

Netcongestie remt woningbouw, lokale oplossingen nodig

09 februari 2026

Het gevaar dat woningbouwprojecten dit jaar stil komen te liggen door netcongestie is reëel. Dat waarschuwen gemeenten, provincies en projectontwikkelaars. Tegelijkertijd wijzen experts op het belang van lokale energieoplossingen om de druk op het stroomnet te verlichten.

Per 1 juli verdwijnt het onderscheid tussen kleine en grote aansluitingen op het elektriciteitsnet. Volgens gemeenten en ontwikkelaars kan dit leiden tot forse vertragingen of zelfs stillegging van woningbouwprojecten. Waar netbeheerders tot nu toe nog capaciteit reserveerden voor woningbouw, komen deze projecten vanaf komende zomer eveneens op de wachtlijst. Die telt inmiddels zo’n 14.000 aanvragen, zo meldt het FD.

Netbeheerders brengen momenteel in kaart hoeveel restcapaciteit er nog beschikbaar is en hoe die verdeeld kan worden. Toezichthouder Autoriteit Consument en Markt (ACM) heeft hiervoor een prioriteitenlijst opgesteld. Bovenaan staan partijen die zelf extra netcapaciteit kunnen creëren, zoals grootschalige batterijprojecten. Daarna volgen vitale instellingen als defensie, ziekenhuizen en hulpdiensten. Scholen en woonwijken komen pas als derde aan bod.

Volgens bouwbedrijf Heijmans dreigt hierdoor verdere vertraging van woningbouwprojecten. Het bedrijf waarschuwt hier al twee jaar voor, aldus een woordvoerder in het FD.

Afgelopen najaar trokken gemeenten aan de bel met een brandbrief aan demissionair minister Sophie Hermans van Groene Groei. Zij vragen om duidelijke communicatie over de prioritering na 1 juli en om garanties voor een zorgvuldige overgang.

In Utrecht is de situatie het meest nijpend. Mogelijk krijgt bijna de helft van de 23.000 woningen die tot 2030 gepland staan geen stroomaansluiting. Wethouder Senna Maatoug (energie en klimaat) pleit daarom voor een herverdeling van de beschikbare netruimte en voor het verplicht spreiden van piekverbruik door bedrijven. Nieuwe woonwijken zouden bovendien het elektriciteitsnet minder zwaar moeten belasten.

In economenblad ESB betogen experts dat lokale energieopwekking een belangrijke bijdrage kan leveren aan het ontlasten van de nationale infrastructuur. Dat is relevant, aangezien de uitbreiding van het landelijke net naar schatting €192 miljard kost, wat uiteindelijk leidt tot hogere energiekosten per huishouden.

Door productie en verbruik dichter bij elkaar te organiseren, bijvoorbeeld op wijkniveau, kunnen aanzienlijke kosten worden bespaard. Energie kan lokaal worden opgewekt met zonnepanelen, zonnecollectoren en windenergie. Ook restwarmte van bijvoorbeeld ziekenhuizen, zwembaden of metrostations kan worden hergebruikt.

Met lokale energiesystemen leveren bewoners in feite energie aan elkaar. Door opschaling kunnen huishoudens en bedrijven grotendeels in hun eigen energiebehoefte voorzien. Slimme energiemanagementsystemen stemmen vraag en aanbod op elkaar af, bijvoorbeeld door te bepalen wanneer huishoudelijke apparaten draaien of wanneer elektrische auto’s worden opgeladen.

Deze aanpak verkleint de noodzaak voor grootschalige netuitbreiding en maakt het energiesysteem minder kwetsbaar voor storingen. Waar centrale systemen lange tijd schaalvoordelen boden, nemen die voordelen volgens de experts af. Kleinschalige opwekking en opslag zijn inmiddels goedkoper en efficiënter. Zonnestroom kan direct worden ingezet voor warmte of koeling, of lokaal worden opgeslagen in batterijen. Dat vermindert de belasting van het stroomnet en helpt netcongestie voorkomen. 

Artikel aangeboden door: www.vendomemakelaardij.nl
Parafrase van bron: Vastgoedactueel - FD - ESB