Ervaar zelf het verschil!
23 juni 2026
De markt voor monumentale woningen blijft zich sterker ontwikkelen dan de reguliere woningmarkt. Tegelijkertijd krijgt de sector te maken met een nieuwe uitdaging: sinds eind mei geldt ook voor monumenten een energielabelplicht bij verkoop of verhuur. De combinatie van verduurzaming, verkoopbaarheid en het behoud van historische kenmerken zorgt daardoor voor nieuwe vraagstukken binnen de vastgoedsector.
Dat blijkt uit onderzoek van brainbay, uitgevoerd in samenwerking met het Nationaal Restauratiefonds en makelaars die gespecialiseerd zijn in monumentaal vastgoed.
In 2025 verkochten NVM-makelaars ruim 3.100 monumentale woningen, het hoogste aantal in 25 jaar. Monumenten zijn daarmee goed voor bijna 2 procent van alle woningtransacties in Nederland. Vooral in de grote steden nam het aantal verkopen toe, onder meer doordat voormalige huurwoningen vaker op de markt kwamen. Amsterdam was de afgelopen vijf jaar verantwoordelijk voor bijna een kwart van alle verkochte monumenten.
Hoewel de monumentenmarkt grotendeels dezelfde bewegingen laat zien als de bredere woningmarkt, zijn er duidelijke verschillen. Zo staan monumentale woningen gemiddeld aanzienlijk langer te koop. Kopers zoeken vaak bewust naar de unieke uitstraling, historische details en woonkwaliteit die deze panden bieden.
Monumentale woningen trekken traditioneel een iets oudere doelgroep aan, maar de markt verjongt. Het aandeel kopers jonger dan 30 jaar is de afgelopen vijf jaar flink gestegen.
Vooral in stedelijke gebieden kiezen starters vaker voor kleinere monumentale appartementen. Daarbij spelen karakter, sfeer en woonbeleving vaak een grotere rol dan de monumentenstatus zelf. Toch blijven doorstromers de belangrijkste kopersgroep binnen dit segment.
Monumentale woningen zijn gemiddeld aanzienlijk duurder dan reguliere koopwoningen. In 2025 lag de gemiddelde verkoopprijs rond de €719.000, ruim boven het landelijk gemiddelde.
Volgens brainbay wordt dat prijsverschil vooral verklaard door factoren als locatie, woningtype, omvang en uitstraling. De monumentenstatus zelf blijkt slechts een beperkte invloed te hebben op de woningwaarde. Het unieke karakter en de exclusiviteit van de panden vormen volgens onderzoekers de belangrijkste aantrekkingskracht.
Sinds 29 mei 2026 moeten ook monumentale woningen beschikken over een energielabel wanneer zij worden verkocht of verhuurd. Daarmee neemt de aandacht voor verduurzaming verder toe binnen het monumentensegment.
Momenteel heeft slechts een beperkt deel van de monumentale woningen een geregistreerd energielabel. Wel is zichtbaar dat steeds meer eigenaren investeren in energiebesparende maatregelen. Meer dan de helft van de verkochte monumenten beschikte in 2025 al over een label, waarvan een groot deel label C of hoger behaalde.
Tegelijkertijd wijzen makelaars en sectororganisaties op de beperkingen van monumentale panden. Door historische bouwkenmerken zijn verduurzamingsmogelijkheden vaak beperkter dan bij reguliere woningen. Ook sluiten bestaande beoordelingsmethoden volgens hen niet altijd goed aan op monumentaal vastgoed. Daardoor groeit de vraag naar maatwerkoplossingen en gespecialiseerde begeleiding.
De aandacht voor verduurzaming beperkt zich niet tot monumenten. Ook op de bredere woningmarkt neemt de belangstelling voor energiebesparende investeringen toe. Het aantal hypotheekaanvragen voor woningverbetering en verduurzaming liet eerder dit jaar een sterke stijging zien, mede door zorgen over stijgende energieprijzen en onzekerheid op de energiemarkt.
Artikel aangeboden door: www.vendomemakelaardij.nl
Parafrase van bron: Vastgoedactueel - NVM - Braibay -
Best beoordeeld op
Ervaar zelf het verschíl!
